Informatiedossier – Analyse van de ervaringsuitwisseling over onze Belgische kerncentrales ingevolge het incident met de elektrische voeding van de kernreactor Forsmark 1 in Zweden
Na een onderbreking van de elektrische voeding in de kerncentrale Forsmark 1 op 25 juli 2006 bleken twee van de vier nooddieselgeneratoren, die in een dergelijke situatie de stroomtoevoer naar de centrale moeten verzekeren, niet te zijn gestart. De twee overige generatoren hebben in veilige omstandigheden de verdere koeling verzekerd van de reactor, die aanstonds was stilgelegd.
Dit incident werd gerangschikt als een voorval van niveau 2 op de INES-schaal en heeft bijgevolg geen radiologische gevolgen gehad voor de bevolking of het leefmilieu.
In zijn informatiedossier « Incident bij de stroomtoevoer in de Zweedse kerncentrale Forsmark-1 » van januari 2006 heeft het FANC aangekondigd dat het het verloop van de gebeurtenissen zou bestuderen om na te gaan of een gelijkaardig incident zich ook in één van de Belgische kerncentrales kon voordoen en zo ja, met welke gevolgen.
In dit dossier vindt u alle informatie waarover het FANC op dit ogenblik beschikt.
Ervaringsfeedback en eventuele terugkoppeling van het Zweedse incident naar de Belgische kerncentrales
Uit de eerste technische gegevens die over het Zweedse incident konden worden verzameld en na een eerste onderzoek van de exploitant onder supervisie van BEL V, is gebleken dat de Belgische kerncentrales in staat zijn een dergelijk fenomeen te beheren. Het FANC heeft dan ook bevestigd dat er geen onmiddellijke bijkomende beschermingsmaatregelen vereist waren.
Toch heeft het Agentschap er, samen met BEL V, bij de exploitanten blijven op aandringen dat een gedetailleerde en grondige analyse zeer belangrijk was en dan vooral in functie van de bijkomende technische elementen die door de exploitant en de Zweedse overheid na een gedetailleerde analyse van het incident werden verstrekt.
Op basis hiervan en in overleg met het FANC, heeft BEL V een schrijven gericht aan de exploitant waarin hem gevraagd werd een actieplan – met deadlines - op te stellen dat tot doel had een beschrijving te geven van die verbeteringen die mogelijk zijn om onze centrales tegen een incident zoals dit zich in Zweden heeft voorgedaan, te beschermen.
Ter herinnering: bij het ontwerp van de Belgische installaties werden voorzieningen in het elektriciteitsnet ingebouwd om ze te beschermen tegen overspanningen, een fenomeen dat aan de basis lag van het incident in Forsmark 1.
Dit actieplan - dat werd uitgevoerd op basis van een veiligheidsonderzoek waarbij men uitging van een ernstigere elektrische overspanning dan in Forsmark - moet het mogelijk maken om de doeltreffendheid van deze bescherming d.m.v. technische analyses, berekeningen, maar eveneens van praktische proeven met representatief materiaal te kunnen bevestigen en, desgevallend, om eventuele technische verbeteringen aan de elektrische voeding te kunnen aanbrengen.
Dit plan moet tevens de mogelijkheid bieden om de periodieke proeven te evalueren die op bovenvermelde bescherming worden uitgevoerd.
Ten slotte is er een laatste actie die bestaat uit de updating van het veiligheidsverslag van de Belgische kerncentrales op basis van de conclusies die uit de verschillende analyses getrokken werden en van de wijzigingen die aan de installaties moeten worden aangebracht.
Het actieplan wordt op dit ogenblik nog uitgevoerd, maar toch wordt de bescherming tegen een elektrische overspanning periodiek getest op basis van proefprocedures en worden er functionele proeven uitgevoerd om de beschermingsacties te kunnen controleren die na een verhoogde spanning in werking moeten treden.
Na grondige onderzoeken werden er reeds tijdens de laatste herziening in 2008 technische verbeteringen aan de beschermingssystemen van eenheid 1 van de kerncentrale van Tihange aangebracht.
Met het oog op de continue verbetering werd de vervanging van de elektrische uitrusting van de eenheden 1 en 2 van de kerncentrale van Doel, alsook van de eenheden 2 en 3 van Tihange, respectievelijk voorzien voor 2008-2009 en 2009-2011. De tests hebben inderdaad kunnen aantonen dat deze correct werkt en dat er dus geen tijdelijke dringende aanpassing op dit niveau nodig is.
In samenwerking met de leverancier van het in de centrales van Doel 3 en 4 geïnstalleerd elektrisch materiaal, werd een gedetailleerd onderzoek uitgevoerd waarvan de resultaten begin 2008 werden verkregen. Voor de eenheid van Doel 3 wordt er een tijdelijke conservatieve wijziging doorgevoerd in afwachting van de vervanging van de technische uitrusting die voorzien is voor de periode 2009-2011 en die bedoeld is om toch rekening te houden met - weinig waarschijnlijke - elektrische overspanningen.
Na de ervaringsuitwisseling over de eenheid van Doel 3 zou deze tijdelijke conservatieve wijziging ook op de eenheid van Doel 4 kunnen worden doorgevoerd. Hier ook is de vervanging van de elektrische uitrusting voorzien voor 2009-2011.
Bij de vervanging wordt er ook bijzondere aandacht besteed aan het ontwerp van het materiaal om er zich zo van te vergewissen dat dit compatibel is met om het even welke overspanning die zich zou kunnen voordoen.
Een algemene evaluatie van de ervaringsfeedback en de internationale standaards die hierop betrekking hebben, wordt tevens in het kader van de volgende tienjaarlijkse herziening door de exploitant voorzien.
Ten slotte is de update van de documentatie en het veiligheidsverslag een omvangrijk werk dat in het eerste trimester van 2009 werd aangevat.
Het Agentschap zal dit informatiedossier verder blijven updaten.
27 Maart 2009
