Wat betekent openbaarheid van bestuur voor mij als burger ?
IntroductieElke overheid heeft de plicht om haar burgers over haar activiteiten te informeren. Zij moet duidelijke informatie geven over haar beleid en over haar dienstverlening. Trouwens, op de website van het FANC vindt u steeds meer informatie en kunt u veel documenten gewoon downloaden. De beantwoording van louter informatieve vragen valt niet onder de toepassing van het begrip ‘Openbaarheid van Bestuur'. Een vraag zoals:“Tot welke datum zijn mijn jodiumpillen nog bruikbaar?” wordt beschouwd als informatieve vraag. U kunt ze gewoon stellen via onze website of via de telefoon. In alle gevallen wordt u zo goed mogelijk verder geholpen. |
 |
Een vraag tot het verkrijgen van een afschrift van een welbepaald document, valt wel onder de toepassing van Openbaarheid van Bestuur. Bijvoorbeeld de vergunning voor een installatie met een impact op het milieu.
Voor een nucleaire veiligheidsautoriteit is de toegankelijkheid van de beschikbare informatie en de transparantie in haar werkwijze een essentiële voorwaarde om haar opdracht met succes te kunnen vervullen. Wakkere, geïnformeerde burgers houden het Agentschap alert.
Wettelijke regelingen
Het beginsel van openbaarheid van bestuur is grondwettelijk verankerd en verder geïmplementeerd op alle bestuursniveaus. Artikel 32 van de gecoördineerde Grondwet geeft iedere burger ‘het recht elk bestuursdocument te raadplegen en er een afschrift van te krijgen, behoudens en onder de voorwaarden bepaald door de wet, ...'. Op het federale niveau wordt de openbaarheid van bestuur geregeld in 2 wetten: de wet van 11 april 1994 betreffende de openbaarheid van bestuur (hierna afgekort als WOB) en de wet van 5 augustus 2006 betreffende de toegang van het publiek tot milieu-informatie (afgekort WTMI). Beide wetten maken een onderscheid tussen actieve en passieve openbaarheid. De actieve openbaarheid heeft betrekking op de gegevens dan wel documenten die een overheidsorganisatie op eigen initiatief ter beschikking stelt. De passieve informatie daarentegen regelt de situatie waarbij de overheid een vraag krijgt om bepaalde informatie in te zien of om er een afschrift van te bekomen. Het FANC is voorstander van een zo ruim mogelijke ‘actieve openbaarheid' en streeft er naar zoveel mogelijk zelf met informatie naar buiten te komen. Onder de WTMI valt de openbaarmaking van documenten die milieu-informatie bevatten. Het FANC beschikt over zulke informatien, zoals informatie over de blootstelling van de bevolking aan ioniserende straling. Daar de toestand van het milieu iedere burger rechtstreeks aanbelangt vraagt de openbaarmaking van deze informatie stringentere verplichtingen dan de gewone bestuursdocumenten die onder de WOB vallen. Het FANC streeft ook hier naar een grote transparantie. Zo is er het meetnet TELERAD dat 24 uur op 24 de radioactiviteit meet op diverse locaties in heel België. Elke burger kan interactief via de website van het FANC de actuele situatie in zijn of haar woonomgeving raadplegen. (Telerad) Ook via de radonwebsite kan men online informatie krijgen over het stralingsrisico dat men loopt in bepaalde regio's (Radon) met een verhoogd voorkomen van radon.
Vertrouwelijke informatie
Ondanks het belang dat het FANC hecht aan de openbaarheid van bestuur kan of mag het niet in alle gevallen informatie publiek beschikbaar stellen. Het gaat hier bijvoorbeeld om het beschermen van persoonlijke informatie of informatie die valt onder het geheim van het gerechtelijk onderzoek of de internationale relaties. Ook is er de geheimhoudingsplicht die te maken heeft met de beveiliging van nucleaire installaties in het kader van de bestrijding van het terrorisme. Openbaarheid van bestuur mag natuurlijk niet de essentiële opdracht van het FANC in het gedrang brengen die erin bestaat om de veiligheid van de burgers en de bescherming van het leefmilieu te waarborgen. Lees hier welke informatie onder ‘vertrouwelijke informatie' valt (Weigeringsgronden)
Naast de WOB en de WTMI is er wetgeving over zogenaamde ‘geclassificeerde' informatie. Dit is informatie die geniet van een bijzonder beschermd statuut omdat de verspreiding ervan de veiligheid van de Staat of zijn fundamentele belangen kan aantasten. Het domein van de kernenergie wordt hiertoe gerekend (wet van 11 december 1998) (Classificatie)
